De overweldigende bril

Deze bril is mooi om mee te beginnen; de overweldigende bril. Zet hem maar eens op. Dan zie je de geboorte van een kind. Veel mensen vinden dat heel overweldigend.

Hoe geweldig voelt het als twee mensen verliefd worden. Hoeveel boeken en liedjes zijn er niet geschreven over de liefde? Hoeveel films zijn daar niet over gemaakt? Wie voor het eerst verliefd wordt, weet hoe overweldigend dat voelt.

Nog mooier wordt het als die verliefdheid uitgroeit tot liefde. Hoe goed voelt het niet als je de ware gevonden hebt? Seksualiteit doet nog een schepje bovenop die liefde. Twee lichamen die één worden door het cement van de liefde. Wie voelt niet hoe mooi en bijzonder dat is?

Nog mooier wordt het als uit die liefde nieuw leven groeit. Je voelt dat je lichaam langzaamaan verandert. Hoe trots kun je niet zijn op die dikke buik? Hoe mooi is het niet als je in jezelf nieuw leven voelt bewegen? Je laat iedereen weten wanneer je dat voor het eerst voelt.

Zo groei je langzaam toe naar dat grote moment. Heftig is de dag dat het nieuwe leven zich baanbreekt. Oerkrachten zetten de deur naar het licht open. Met grote pijn en moeite perst je lichaam het leven naar buiten. Van het ene op het andere moment ligt daar een kind op je buik.

Ineens ligt daar een compleet mensje. Je bewondert de vingertjes en die hele kleine nageltjes. Dat nieuwe leven heeft trekken van jullie beiden. Is dat nieuwe leven, geboren uit de liefde, niet een heel groot wonder? Een geschenk van de Bron van het leven? Als je zo’n overweldigende geboorte meemaakt, zie je iets van de schepper van het leven; in je eigen kind.

Blijkbaar is het de bedoeling dat we elkaar liefhebben.
Blijkbaar is het de bedoeling dat we het leven zo doorgeven.
Door een overweldigende bril zie je de Bron van de liefde en van het leven.

Waarom herkennen we iets van de maker van het leven als we een kind krijgen? Mensen kunnen heel goed en heel snel zien of iets vanzelf ontstaat, of dat het gemaakt is[1]. Binnen een fractie van een seconde zien we of een beeldhouwwerk ontstaan is door wind en erosie, of dat een beeldhouwer het gemaakt heeft. We zien direct of een tuin aangelegd is, of dat de natuur zijn eigen gang gegaan is.

Zo herkennen we ook direct dat er een maker van het leven moet zijn. Of iets gemaakt is, herkennen we aan een tiental aspecten:

  1. Orde.
  2. Variatie van onderdelen.
  3. Samenspel van onderdelen.
  4. Schoonheid.
  5. Doelgerichtheid.
  6. Efficiëntie (weinig verspilling).
  7. Nut.
  8. Complexiteit.
  9. Er is een plan of specifieke informatie nodig om het te maken.
  10. Er is inspanning nodig om het te maken.

Neem bijvoorbeeld een fiets:

  1. Orde: alle onderdelen zitten op precies de juiste plek. Tussen de spaken zit dezelfde afstand, de ketting en de tandwielen grijpen precies in elkaar, enzovoort.
  2. Variatie van onderdelen: er zijn allemaal verschillende materialen en onderdelen gebruikt.
  3. Samenspel: alle onderdelen werken samen om vooruit te komen.
  4. Schoonheid: de fiets heeft mooie kleuren en vormen.
  5. Doelgerichtheid: alle onderdelen en het samenspel zijn gericht op vooruitkomen.
  6. Efficiënt: er zit geen overbodige ballast op die het vooruitkomen belemmert.
  7. Nut: je kunt snel vooruitkomen en verre afstanden overbruggen.
  8. Complexiteit: de meeste mensen kunnen geen fiets maken.
  9. Plan en specifieke informatie: je moet precies weten welke onderdelen allemaal nodig zijn, welke materialen, maten en kleuren en alles volgens een plan in elkaar zetten.
  10. Inspanning: je bent wel even bezig als je een fiets wilt maken.

Met deze tien criteria kun je heel goed herkennen of iets gemaakt is, of vanzelf ontstaan. Je kunt de tien criteria op alles in onze werkelijkheid toepassen; op muziek, een dans, een horloge, een vogel, een brood, een schilderij, enzovoort.

Als een televisiescherm geen signaal binnenkrijgt, zie je iets dat vanzelf ontstaat: ruis. Je herkent geen orde, variatie, samenspel, schoonheid, doelgerichtheid, efficiëntie, nut, complexiteit, plan of inspanning van een programmamaker op het beeldscherm. Maar zodra het scherm weer signaal ontvangt, herkennen we direct het werk van een programmamaker, want het beeld voldoet van het ene op het andere moment weer aan alle tien criteria.

Mensen zien niet alleen dát iets gemaakt is, maar ook hoe goéd iets gemaakt is. Iedereen ziet het enorme verschil tussen het eerste schilderij van een kind en het werk van Rembrandt van Rijn. We plakken daar verschillende prijsplaatjes op. We horen aan de muziek of iemand net begint met spelen of een ervaren musicus is. We proeven een groot verschil tussen de eerste maaltijd die een puber klaarmaakt, of de maaltijd die een ervaren kok serveert.

Mensen herkennen heel goed of en hoe goed iets gemaakt is.
Wie een kind krijgt, herkent de Maker van het leven.
Je ziet hoe ongekend intelligent de Maker is.

Mag ik de overweldigende bril weer terug?

[1] W.A. Dembski, Being as Communion, A Metaphysics of Information, 8.