De vuurwerkbril

Normale vuurwerkbrillen beschermen je ogen tegen de vernietigende kracht van vuurwerk. Maar deze vuurwerkbril van Opticien Gans Anders is bedoeld om vuurwerk te bestuderen. De laatste jaren wordt het vuurwerk steeds zwaarder. Hoe zwaarder het vuurwerk, hoe groter de vernietigende kracht en de chaos die het achterlaat.

In onze straat stak iemand eens een illegale lawinepijl af. Hij had die lawinepijl (te) strak vastgeklemd tussen wat planken van een schutting. Daardoor ging de lawinepijl niet omhoog, maar explodeerde in de schutting. De dreun in onze straat was enorm. Schuttingdelen vlogen als luciferhoutjes door de lucht. De chaos was compleet.

Iets laten ontploffen, is het tegenovergestelde van iets maken. Een ontploffing vernietigt alles dat gemaakt is. Alle tien aspecten waaraan je kunt zien of iets gemaakt is, verdwijnen door een ontploffing. Een ontploffing:

  1. verandert orde in chaos;
  2. rukt onderdelen uit elkaar;
  3. maakt samenspel tussen die onderdelen onmogelijk;
  4. maakt lelijk wat mooi was;
  5. maakt iets doelgerichts doelloos;
  6. vernietigt alle efficiëntie;
  7. maakt nuttige dingen nutteloos;
  8. vernietigt alle complexiteit;
  9. vernietigt alle sporen van het bouwplan;
  10. vernietigt alle sporen van de inspanning die het bouwen kostte.

Hoe groter de ontploffing, hoe groter de vernietiging. Dynamiet vernietigt meer dan vuurwerk. Bommen vernietigen nog meer. Een atoombom vernietigt nog meer. Maar hoe zit het dan met de grootste ontploffing aller tijden; de Big Bang?

Waarom veroorzaakte de Big Bang geen chaos en vernietiging?

Vreemd genoeg is het tegendeel waar: alles lijkt erop dat de Big Bang niets vernietigd heeft, maar van alles gemaakt heeft; materie, energie, ruimte, tijd en het heelal. Dat blijkt uit de tien eigenschappen waaraan je kunt herkennen of iets gemaakt is. Het resultaat van de Big Bang – het heelal – vertoont juist:

  1. orde: materie, natuurwetten, hemellichamen die de tijd aangeven;
  2. variatie in onderdelen: allerlei atomen, sterren, planeten, manen, kometen, pulsars, nevels;
  3. samenspel van onderdelen: draaiend evenwicht van zon en planeten;
  4. schoonheid: een sterrenhemel, seizoenen, dag en nachtritme;
  5. doelgerichtheid: een plaats om te leven en een etalage van de grootheid van de schepper;
  6. efficiëntie: alles blijft eindeloos bewegen en draaien;
  7. nut: zonder heelal waren wij er niet;
  8. complexiteit: atomen en natuurwetten blijven ons verrassen;
  9. een plan: het heelal verraadt een kunstig bouwplan;
  10. inspanning; er was enorm veel energie nodig om materie te maken en alles zo snel te laten bewegen.

De Big Bang kan geen normale ontploffing zijn.
Normale ontploffingen vernietigen alles.

Wetenschappers ontdekten ook allerlei bijzonderheden aan de Big Bang theorie. Diverse natuurwetten bevatten bijvoorbeeld een natuurconstante. Dat is een bepaald getal in de formule van een natuurwet. Zo’n getal lijkt op de waarde van een volumeknop van een muziekspeler. Een klein getal zet het geluid zachter, een groot getal zet het geluid harder.

Zo zijn er ook diverse natuurwetten die een soort volumeknop hebben[1]. Daarmee zou je de zwaartekracht bijvoorbeeld harder of zachter kunnen zetten. Het bijzondere is, dat die natuurconstanten bizar precies zijn afgesteld. Als ze ook maar een fractie anders ingesteld zouden zijn, zou er nergens in het heelal enige vorm van leven mogelijk zijn[2].

Als de zwaartekrachtconstante ook maar iets zwaarder afgesteld was, zouden alle atomen elkaar na de Big Bang weer aangetrokken hebben naar de oorspronkelijke locatie. Als de zwaartekrachtconstante ook maar iets lichter afgesteld was, zou alle materie na de Big Bang als stof uiteen gewaaid zijn en konden er geen hemellichamen van gevormd worden. Zo zijn er heel veel knoppen in de natuur die met bizarre precisie op de juiste waarde ingesteld zijn[3].

De knoppen van allerlei natuurwetten zijn bizar precies afgesteld.
De kleinste afwijking zou elke vorm van leven onmogelijk maken.
Hoe kan dat?

Sommige mensen halen hun schouders op: “Als wij mensen hier leven, moet het wel zo zijn dat alle knoppen in de natuur goed afgesteld staan om leven mogelijk te maken. Anders konden we hier toch niet leven? Waarom zou je een verklaring zoeken voor iets dat zo moet zijn”?

Het klopt natuurlijk dat de knoppen goed moeten staan om hier leven mogelijk te maken, maar het feit dat die knoppen precies op de juiste waarden staan, wordt niet door de natuur afgedwongen. De kans dat alle knoppen uit zichzelf de juiste waarden aannemen, is ongeloofwaardig klein.

Wetenschappers die geloven dat alles vanzelf en zonder schepper ontstaat, bedachten de theorie van het multiversum. Als de kans zo onvoorstelbaar klein is dat alle knoppen in de natuur goed staan om leven mogelijk te maken, moeten er wel onvoorstelbaar veel verschillende universums bestaan waarin de knoppen allemaal fout staan. Als er onvoorstelbaar veel universums bestaan, moét er wel een universum tussen zitten, waarin alle knoppen wél goed staan. Dat is ons universum.

De multiversum theorie is interessant voor wetenschappers die alles met toeval willen verklaren. Toch zijn de problemen met de multiversum theorie nog groter dan het probleem dat het probeert op te lossen:

  • Er is geen enkel bewijs dat er andere universums bestaan. Dat is pure speculatie.
  • Er is nog minder bewijs dat er een universum machine bestaat die steeds nieuwe universums uit het niets tovert waarin de natuurconstanten telkens variëren.
  • Maar stel, dat we die andere universums en die universum machine tóch vinden, dan wordt het probleem alleen maar groter. De kans dat zo’n ingewikkelde machine door toeval ontstaat, is nóg kleiner.

Als de Big Bang theorie waar is, pleiten de nauwkeurig ingestelde natuurconstanten voor de gedachte dat de Big Bang de methode geweest is die de schepper gebruikt heeft om heel onze werkelijkheid te ordenen en leven mogelijk te maken. Dat is de meest voor de hand liggende en waarschijnlijke verklaring.

De grootste ontploffing vernietigde niets, maar maakte alles.
De Big Bang is uitgekiend precisiewerk.

Zo, zal ik de vuurwerkbril weer terughangen?

[1] Zie https://en.wikipedia.org/wiki/Physical_constant#Fine-tuned_Universe.

[2] P. Davies, The Goldilocks Enigma: Why Is the Universe Just Right for Life?

[3] Zie https://www.youtube.com/watch?v=EE76nwimuT0&list=PL3gdeV4Rk9EfL-NyraEGXXwSjDNeMaRoX&index=6&t=0s.